Pokazywanie postów oznaczonych etykietą koncert. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą koncert. Pokaż wszystkie posty

10 marca 2009

Niebianskie Tarasy 天台山 po raz kolejny - z muzycznym prologiem

Duza M miala wolny piatek w zeszlym tygodniu, i zastanawialismy sie, co z tym fantem zrobic. Ja uczucia mialem mieszane - akurat w te 3 dni byl koncert Young Knives, w sobote lekcja Guqina, z w niedziele koncert rockowy z okazji Dnia Kobiet... Imprez sporo, a ja ostatnio choruje na muzyke. Co wiecej lalo kolejny tydzien, i wszystko wskazywalo na to, ze bedziemy szwedac sie jak zmokle kury po jakichs zadupiach, a to w sumie watpliwa przyjemnosc. Zrobilismy narade rodzinna i stwierdzilismy, ze jednak wolimy wyjechac poza Wielkie Zle Miasto (czytaj: Szanghaj) niz co wieczor meczyc sie, bo sasiedzi pod nami znow beda wrzeszczec do nocy grajac w ping-ponga tak, ze cala chata sie trzesie. Zarezerwowalem wiec hotel w Tiantai'u, kupilem bilety na autobus w czwartek, dziewczyny dostaly przykazanie, zeby w srode sie spakowac (ja wychodzilem na koncert, a jakze!) i byc pod szkola o 17:00, gdy po nie podjade.

Podjechalem, czekaly, taksa nas zabrala do metra (bo w szczycie bysmy pewnie na dworzec autobusowy jechali z godzine, a autobus mielismy o 18:07), wyskoczylismy z niej, ale zrzedly nam miny, bo do automatycznych kas kolejki (ten szczyt...), automaty tylko na bilon, a ja mialem do za malo, kolejka po bilon jeszcze dluzsza... Zaklalem szpetnie pod nosem na pecha, widocznie nie dane jest nam wyjechac, ale Polak potrafi, podszedlem wiec do kiosku z gazetami i ze zniewalajacym usmiechem poprosilem sprzedawczynie i wymiane banknotu na bilon. Baba byla jednak odporna, powiedziala, ze bilonu nie ma. Coz, poprosilem wiec o gazete i dalem jej 2 dychy, zadajac reszty w bilonie. Tym razem baba zaklela i zaklinajac sie, ze nie ma bilonu, wydala mi go cala garsc. Kupilem wiec bilety, wsiedlismy do metra, pchajac przed soba ciezka walizke wypchalem przestrzen w zatlocznym wagonie dla obu M i siebie. Potem jeszcze tylko bieg dlugimi podziemnymi korytarzami ze stacji metra na dworzec, kontrola - przeswietlanie - bagazu (obowiazkowa nie tylko na lotniskach, ale takze na dworcach autobusowych i kolejowych) i jestesmy w poczekalni cale 15 minut przed odjazdem. Jeszcze szybka wizyta w tualecie (kible kucane nad rowem, w ktorym co pewnien czas regularnie przeplywa woda wyplukujac wszystko i czasami zraszajac gole siedzenia klientow o kiepskim refleksie, ktorzy nie zdaza przed fala podniesc sie), pakujemy walize do bagaznika, siadamy, gleboki wydech, ruszamy.

Po chwili zrobilo sie dosc duszno - kierowca wlaczyl ogrzewanie, okien otworzyc nie mozna, bo pojazd klimatyzowany. Jedziemy dosc szybko, jest fajnie, bo kierowca jakos nie wlacza zadnego wideo (jak wlaczaja, to najczesciej na full, i po godzinie czy dwoch czlowiekowi glowa peka od halasu - choc Chinczykom on jakos nie przeszkadza, wyjatkowo na halas odporni sa, to pewnie przez ten proszek, ktory im sie w uszach wydziela - my mamy tzw. miod, a oni suchy proszek). Niestety po chwili odwracam sie i widze, ze Duza M cos mocno zbladla, pytam sie, co sie stalo, a ona mowi, ze od tego fetoru zbiera jej sie na wymioty, i pokazuje za siebie. Rzeczywiscie, pasazer za nia zdjal buty i polozyl giry na oparciu siedzenia przed soba - czyli tego, na ktorym siedziala Duza M. Ja zrobilem lekki wdech przez nos, i rzeczywiscie, o malo mnie nie obalilo, cos jak zdechly zaplesnialy szczur w szambie, ktorego nikt dawno nie otwieral. Obok mnie jechal zastepczy kierowca, zorientowal sie, ze cos nie tak, mowie mu, ze zone ten dziwny zapach 怪味儿 przyprawia o mdlosci, facet zorientowal sie, zapalil swiatlo i ryknal na klienta siedzacego za Duza M, zeby zakladal buty, bo smierdza mu kulasy potwornie. Klient polozyl uszy po sobie i poslusznie zalozyl nowe biale krasowki (jak mowia Rosjanie - czyli adidasy) z powrotem na nogi. Pamietam, ze nascie lat temu tez kupilem sobie takie obuwie w Pekinie, i tez mi stopy protestowaly, choc chyba nie tak mocno. W kazdym razie jesli smierdzace nogi sa oznaka prawdziwego mezczyzny, to za Duza M siedzial superman.

Obok nas siadl jakic gosc, ktory przyszedl specjalnie z tylu autobusu, by pogadac sobie z biala malpa, ktora gada po ludzku (czyli chinsku). W sumie okazal sie kulturalny, zagail rozmowe zadajac serie standardowych pytan - skad jestesmy, co robimy i ile zarabiamy - tak sie zastanawiam, czy to nie sa przypadkiem pytania z kwestionariusza tutejszej UBecji. Potem zaczal dopytywac sie o uczelnie w Londynie - do ktorego wybiera sie jego ukochany jedynak na studia. O uczelniach londynskich wiem mniej niz on, wiec mu wiele pomoc nie moglem, ale polecilem Oxford i Cambridge. Potem rozmowa przeszla na Tiantai i jeg atrakcje. Facet okazal sie dobrze zorientowany w tym, co turyscie ma do zaoferowania jego rodzinna ziemia. Najpierw powiedzial nam, ze znajdujaca sie na skalnej scianie w Dolinie Niesmiertelnych olbrzymia kaligrafia, ktora jest przypisywana slawnemu kaligrafowi Mi Fu 米芾 (1051-1107, zwanemu "Szalonym Mi", jednemu z czterech najwybitniejszych kaligrafow dynastii Song 宋朝 960-1279, ekscentrykowi i milosnikowi kamieni, ktory uznal jeden szczegolny okaz kamlota za swojego brata, i klanial mu sie z szacunkiem naleznym starszemu), nie jest prawdziwa, ze to po prostu falsyfikat. W sumie nic zaskakujacego w kraju, w ktorym nawet wielkie przedsiebiorstwa zaczynaly od robienia podrobek. Ponoc 70% antykow sprzedawanych na aukcjach w Chinach to falsyfikaty - bardzo popularny jest program TV, w ktorym eksperci oceniaja autentycznosc przedmiotow kupionych w domach aukcyjnych przez telewidzow, a prowadzacy za pozwoleniem tych ostatnich niszczy je rozbijajac mlotkiem. NB w Chinach podrabiano wszystko od wiekow - nawet Guqiny, ktore byly nie tylko instrumentami, ale rowniez obiektami porzadania kolekcjonerow. Tak naprawde czesto trudno jest ocenic wiek instrumentu, bo nawet wspolczesne robi sie ze starego drewna, liczacego sobie 500 i wiecej lat. Stad tez bardzo trudno jest ocenic wiek instrumentu na podstawie wieku drewna. Na szczescie - i nieszczescie jednoczesnie - tworcy instrumentu pozostawiali na nim swoje podpis, kolejni wlasciciele rowniez czesto pisali na nich (dokladniej - na ich plaskiej podstawie; Guqin zrobiony jest z dwoch kawalkow drewna, dolny jest plaski i symbolizuje ziemie, gorny natomiast okragly i symbolizuje niebo) poematy, ktore podpisywali imieniem i nazwiskiem. Stad tez na podstawie tych napisow 落款 mozna dojsc do tego, kiedy dany instrument byl wykonany. Z drugiej strony czesto napisy te tez sa podrabiane... Swoja droga jesli przypatrzec sie roznym dyscyplinowm sztuki chinskiej, to wielki nacisk kladziony jest na technike, a ta rozwija sie - np. w kaligrafii - kopiujac tysiace razy dziela znanych mistrzow. Kopiujac do tego stopnia, ze czesto bardzo trudno jest ocenic czy dany znak zostal napisany przez mistrza, czy tez cwiczacego ucznia. Podobnie jest z malarstwem, wielu znanych chinskich artystow - wliczajac w to slawnego Zhang Daqiana 张大千 - w mlodosci dorabialo kopiujac dziela dawnnych mistrzow. O kungfu nie chce juz wspominac, bo kazdy wie, ze najbardziej typowa forma cwiczenia to zmudne powtarzanie jednej techniki tysiace razy. Oczywiscie mamy XXI wiek, i malo kto ma cierpliwosc, by tak sie katowac, i byc moze wlasnie dlatego tak trudno znalezc prawdziwych mistrzow...

W kazdym razie chinska kultura i nauka tradycyjnych sztuk oparte sa na nasladownictwie, kopiowaniu. Tylko niewielu potrafi poprzez te metode osiagnac moment, w ktorym ilosc przemienia sie w jakosc - jak mowi przyslowie "Gdy wody jest dostatecznie duzo, tworzy sie kanal" 水到渠成 - i gdy sztuka przestaje byc nabyta, wyuczona umiejetnoscia, gdy przestaje sie byc rzemieslnikiem, a staje artysta. Gdy nie potrzebne sa juz okowy konwencji, a umiejetnosc staje sie czescia ludzkiej natury, znajdujaca odbicie w kazdym ruchu i gescie.

Przejazd minal szybko, w 4 godziny dojechalismy do Tiantai. Wyszismy z autokaru, na zewnatrz padalo niestety. Ob razu obskoczyli nas taksowkarze oferujac swoje uslugi, zaczalem wiec targi - zadajac, by zawiezli nas za sume mniejsza, niz wg licznika. W koncu jeden zgodzil sie, biorac doatkowo jedna pasazerke. Oczywiscie podczas jazdy zaczely sie rozmowy, kobieta okazala sie w porzadku, powiedziala, ze ma znajomego pracujacego w parku na szczycie gory Huading 华顶, dala nam swoj telefon i zasugerowala, zeby zadzwonic do niej, jak bedziemy tam jechac, to zalatwi nam wejscie bez biletu...

W 20 minut dojechalismy do hotelu, lubimy go, bo jest czysty i cieply, przyjemnie powraca sie do niego po calym dniu tulaczki w gorach. Nie mowiac o tym, ze zlokalizowany jest doskonale - otoczony przez gory, wsrod lasow, nad strumieniem, po ktorego drugiej stronie znajduje sie slawna Swiatynia Spokojnego Panstwa 国清寺. Meldujemy sie zatem, a tu sie okazuje, ze nie ma zarezerwowanej dwojki, tylko jedynka z szerokim lozkiem. W sumie dalibysmy sobie rade, zwykle zreszta tak robimy, bo w dwojkach czesto lozka sa waskie i dziewczyny spiac razem ledwo sie mieszcza na jednym; w hotelu w Tiantai jednak nie dosc, ze lozka w dwojkach sa szerokie, to jeszcze mozna je wygodnie zsunac razem. W kazdym razie podnioslem raban i zasugerowalem podniesienie bezplatne standartu, czyli umieszczenie nas w budynku nr 3 (ktory jest drozszy od 2, gdzie mielismy rezerwacje) bez doplaty. Dziewczyna zaczela protestowac, ale nie oparla sie sile argumentow, i po kilkunastu telefonach mielismy juz lepszy pokoj za cene gorszego. Pierwsza batalia zostala wygrana. Co wiecej, Duza M zgodzila sie pojechac nastepnego dnia do Doliny Niesmiertelnych 琼台仙谷, niesamowitego miejsca, glebokiej, ukrytej w gorach doliny otoczonej pionowymi skalami; miejsca ktore niestety pierwszy raz Duza M - bojaca sie panicznie wysokosci - odebrala bardzo traumatycznie, ale teraz juz nie protestowala.

Zatem o Dolinie Niesmiertelnych bedzie wkrotce - ale przedtem trzy klipy ze srodowego koncertu. Graly w sumie cztery zespoly, gwiazda byla kapela o dzwiecznej nazwie "Sucker" z ulubionego Xi'anu, ktora gra punka - muzyke ktora stawia mnie na nogi o kazdej porze dnia i nocy. Chlopaki dawali z siebie wszystko, grali jak przystalo na dobra grupa punkowa - nierowno, ostro, halasliwie i rzucali "miesem" - po angielsku niestety...

Mnie sie spodobali, choc poniewaz siedzialem pod glosnikiem, stracilem chyba kilka procent sluchu. Momentami czulem, jak nie tylko podloga drzy, ale takze moje ubranie i zebra. Mialo do rowniez wplyw na kamere - glowica wpadla chyba w drgania i na czesci nagran pojawila sie mozaika.

To pierwszy kawalek - koniecznie nalezy SLUCHAC GLOSNO!


Glosno bylo bardzo, do tego stopnia, ze mimo koncertow w kolejnych dniach ugialem sie pod naciskami Duzej M i zgodzilem na wyjazd, zeby odpoczac od halasu i troche dojsc do siebie.


Jak wspomnialem wyzej, Sucker byl gwiazda programu, ale przed nim zagraly lokalne zespoly podgrzewajac atmosfere na sali. Dwie chinskie kapele wypadly OK, ale na mnie duze wrazenie zrobil zespol The Dropkicks - zlozony z trzech cudzoziemcow mieszkajacych w Szanghaju - francuza (gitara, wokal), japonczyka (gitara basowa) i amerykanina (perkusja). Muzyka psychedeliczna - nie mialem pojecia, ze mozna taka uslyszec tutaj, zawsze mialem wrazenie, ze grajacy cudzoziemcy w Chinach to nieudacznicy, ktorzy gdzie indziej nic nie osiagneli, a tu sie okazuje ze niekoniecznie. Przynajmniej na moje przytepione od tego halasu ucho...

Zreszta niech przemowi muzyka - jeszcze raz podkreslam - trzeba sluchac GLOSNO!

24 lutego 2009

Gdy w Szanghaju pada deszcz...

Od sobotniego wieczora wciaz leje. Temperatury raczej nie przekraczaja 10 stopni, wieje wiatr, w powietrzu czuc wiosne. W niedziele spalismy prawie do poludnia - dzwiek deszczu uderzajacego o szyby zadzialal na nas bardzo usypiajaco. Na osiedlu kwitna juz na czerwono kamelie, krzewy cale w pakach.

Od kilku dni slyszalem przy klimatyzatorze jakies chrupanie. Wiedziony zlymi przeczuciami wolalem sie z tym nie dzielic z Duza M, ale dzis niestety chrupac zaczelo, jak Duza M wrocila z pracy, w mieszkaniu bylo dosc cicho i Duza M uslyszala te dzwieki. Natychmiast wskoczyla na krzeslo, stanela na nim, powiedziala, ze ona sie wyprowadza z tego mieszkania. Poniewaz akurat wybierala sie na zakupy, poprosilem, zeby przy okazji kupila lapke na myszy (tutaj sa takie z klejem, mysz czy szczur wchodzi na nia i przykleja sie dokumentnie). Potem zapytalem Mala M, czy chce miec zwierzatko. Odpowiedzialo mi pelne wdziecznosci spojrzenie. Ostatni szczur niestety wyzional ducha, ale obiecalem, ze jak teraz sie zlapie, to go wykapiemy, kupimy klatke i bedziemy hodowac. Duza M sluchala z przejeciem i powiedziala, ze w takim razie ona na pewno sie wyprowadzi. Rzucilem, ze chyba oknem, bo klatka ze szczurem bedzie stala na korytarzyku prowadzacym do drzwi wejsciowych. Tak dzielilismy skore na niedzwiedziu, a tu znowu zaczelo chrupac. Chcialem otworzyc okno i popatrzec od zewnatrz na stwora, ale okna zakleilem tasma, bo sa nieszczelne (mieszkania w Chinach nie sa praktycznie w ogole izolowane termicznie, a w oknac sa szczeliny, przez ktore wieje wiatr). Tasme odkleilem, i dalej czekalismy w ciszy (Duza M caly czas stala na krzesle). W koncu zaczelo znowu chrupac, otworzylem cicho okno i poswiecilem latarka. I nagle z otworu, przez ktory do mieszkania wprowadzona jest rura od klimatyzatora, wylecial jakis ptak. Kamien spadl mi z serca, bo i Duza M sie uspokila - ostatnio szczur byl w kuchni i musialem sie jadac na zewnatrz, albo sobie sam cos przygotowywac, a do tego mam dwie lewe rece.

Mala M uczy sie wlasnie w szkole dwoch wierszy, wczoraj zakuwala na pamiec wiersz Meng Haorana 孟浩然 - wlasnie o wiosnie. Wiersz zatytulowany jest "Wiosenny Swit" 春晓 (niektore zrodla podaja, ze tytul wiersza brzmi "Wiosenny Sen" 春眠):

春眠不觉晓
处处闻啼鸟
夜来风雨声
花落知多少?

Wiosna jak zwykle przesypiam cale ranki
Dopoki mnie ze snu nie wyrwie spiew ptakow
Noca nadszedl wiatr i deszcz bebnil o szyby,
Ilez na ziemie musial stracic kwiatow...

Powyzej moj dosc wolny przeklad, ale odpowiadajacy i pogodzie (wlasnie zaczelo grzmiec, pierwsza wiosenna burza w tym roku...), i temu ptaszysku, ktore probuje sobie uwic gniazdo w naszym klimatyzatorze, no i oczywiscie tej wiosennej sennosci.

Z ta sennoscia to chyba wszyscy tutaj cierpia, Chinczycy maja nawet powiedzenie dobrze to ilustrujace - "Czlowiek wiosna jest senny, latem bez sily, jesienia ucina sobie drzemki, a w trzy zimowe miesiace w ogole sie nie budzi"...春困夏乏秋打盹睡不醒的冬三月.

W sobote rozpoczalem druga czesc kursu Guqina. Nauczycielem jest - podobnie jak w pierwszej czesci - Pan Cai 蔡. To mlody czlowiek, skonczyl Szanghajska Akademie Muzyczna, ale w klasie Erhu 二胡 (instrument smyczkowy z dwoma strunami i niewielkim pudlem rezonansowym, o lirycznym dzwieku). Jak sam nam powiedzial, Erhu nienawidzi, za to przypadl mu do gustu Guqin, ktory studiowal pod kierunkiem samego Gong Yi 龚一. Cai robi jakies interesy, najwyrazniej z duzym sukcesem, czesto jezdzi to Europy, glownie Hiszpanii i Francji, kupil mieszkanie w centrum Szanghaju w okresie, gdy ceny byly juz zwariowane, jezdzi importowanym samochodem. Uczy tylko dlatego, ze jego nauczycielem i mistrzem jest Gong Yi, ktory prowadzi rodzaj klubu Guqina 琴馆, i m.in. zarabia na organizowaniu kursow instrumentu. Cai jest utalentowany, ponoc wlasnie nagrywa plyte CD. Co ciekawe, nagrywa ja w specjalnym otoczeniu. Dotychczas tego typu nagrania byly dokonywane najczesciej w kosciolach, ewentualnie studiu. Cai zdecydowal sie na zrobienie nagrania w naturalnym otoczeniu gor. Ciekaw jestem, jaki bedzie tego efekt, nigdy nie slyszalem, by ktos wpadl na taki pomysl.
Pierwsza lekcja byla dla mnie tez okazja wziecia mojego instrumentu, by go w koncu naprawic. Po wyjsciu z lekcji bylem dosc zaskoczony, gdy okazalo sie, ze naprawia go Gong Yi. Nie dalo sie naprawic go na poczekaniu, Gong Yi zasugerowal, ze przyjde nastepnego dnia, bo dopiero wowczas bedzie gotowy. Poprosilem, by po naprawieniu pogral na nim troche. Istnieje taka zasada, ze na Guqinie nalezy caly czas grac, gra na nim "karmi" go i polepsza dzwiek. Im lepszy wirtuoz na nim gra, tym lepiej dla instrumentu. Czesto uczniowie kupuja kosztowne instrumenty i oddaja je swoim nauczycielom na pol roku i dluzej, by ci "doszlifowali" ich brzmienie.

W kazdym razie Guqin stoi juz w domu i jego dzwiek drazni uszy dziewczyn...

Po lekcji w sobote wrocilem do domu i po kolacji pojechalem do lokalnego klubu muzycznego Yuyintang 育音堂, ktory znajduje sie w niewielkim budynku w Parku Tianshan 天山公园. To jeden z najdynamiczniej dzialajacych klubow, prezentujacych glownie chinska muzyke rockowa, choc niekiedy na jego scenie wystepuja rowniez zagraniczne zespoly. W sobote byl wystep zespolu A-Z - duetu Su Yong 苏勇 (to byly basista Cold Fairyland 冷酷仙境, ktory w 2008 odszedl od zespolu i tworzy swoja muzyke) i Wu Zhuoling 吴卓玲, dawnej frontwoman i gitarzystki zespolu "Srodowa Ekskursja" 星期三旅行. Wu jest ciekawa postacia, ponoc pojechala na 3 lata do Tybetu, by szukac legendarnej krainy "Shangri-la" - raju na ziemi, miejsca, gdzie nie ma polityki, nie ma wojen, nie ma chorob...

Shangri-la to miejsce opisane przez Jamesa Hiltona w jego ksiazce "Zaginiony Horyzont" (Lost Horizon) w 1933. Mialo znajdowac sie ono w glebokiej dolinie gdzies w zachodniej czesci gor Kunlun 昆仑山 niedaleko Tybetu. Przypuszcza sie, ze Hilton oparl swoje opisy na ksiazkach Josepha Rocka, slawnego badacza wschodniego przedgorza Tybetu i znawcy kultury ludu Naxi 纳西, zamieszkujacego te rejony. Kilka lat temu dla rozwoju turystyki regionu nadano odgornie zdecydowano, ze Shangri-la to rejon Zhongdian 中甸 w polnocnym Yunanie, ale to tylko jedno z wielu mozliwych miejsc, w ktorych mogla znajdowac sie ta mistyczna kraina.



Nie wiem, czy Wu Zhuoling znalazla Shangri-le, pewnie byl to chwyt reklamowy firmy menedzerskiej, by dodac jej postaci tajemniczosci, ale to wlasnie w Tybecie Wu Zhuoling napisala wiele piosenek, tam przetlumaczyla serie ksiazek o Kubusiu Puchatku, tam tez znalazla cisze i natchnienie. Obecna plyta jest szczegolna, koncert byl rowniez sympatyczny, dobrze bylo znalezc sie w malej salce Yuyintangu, siedziec w pierwszym rzedzie przy scenie, sluchac Wu i Su...


A za oknem wlasnie wtedy zaczelo lac...

PS.Przed chwila TV poinformowala, ze obecny luty ma 5 razy wiecej opadow, niz przecietny.

8 lutego 2009

It's only (Chinese) Rock'n'roll...

...czyli muzyka rockowa w Chinach. Przez te prawie dwie dekady pobytu w tym przepieknym kraju mialem okazje sledzic rozwoj tutejszej muzyki rockowej, gatunku w sumie dosc Azji obcemu. Jak sie okazuje nie znow tak bardzo. Choc w przekonaniu wielu Azjaci sa tylko dobrzy w kopiowaniu, Chinczycy dosc szybko znalezli wlasna tozsamosc. Ich pierwsza gwiazda byl bez watpienia Cui Jian 崔健, zaczynajacy w drugiej polowie lat 80tych od przerobek zachodnich przebojow, a ktory pozniej poszedl wlasna droga, zakladajac zespol ADO, koncertujac w calych Chinach i poza nimi, spiewajac nawet dla demonstrantow na Placu Tian'an'men. Muzyka Cui Jiana byla porywajaca, a slowa czesto bezposrednio pokazujace slabe strony systemu politycznego.

Krotko potem pojawilo sie kilka innych zespolow - Czarne Pantery 黑豹 i Tang Dynasty 唐朝, ktore graly rocka w lzejszym i ciezszym wydaniu. Zespol Cui Jiana rozpadl sie na poczatku lat 90tych, jego czlonkowie poszli wlasnymi drogami, zaczeli eksperymentowac, a jednoczesnie scena muzyczna zaczela robic sie coraz ciekawsza. Dou Wei 窦唯 gral dekadenckie albumy z wysypiskiem smieci w centrum zainteresowan, Zhang Chu 张楚 wlaczal elementy pekinskiego folku do swoich melodii, a obok tych dinozaurow pojawil sie underground, zespoly grajace pokatnie, na malych scenach, czesto w pubach. Tych zespolow namnozylo sie jak grzyby po deszczu. Pekin - stolica nie tylko polityczna ale rownie kulturalna Chin - stal sie glownym magnesem przyciagajacym mlodych gniewnych z calego kraju. Nie sposob zliczyc tych wszystkich zespolow, fakt faktem, ze mlodzi ludzie mieli w koncu cos swojego oprocz wszechobecnego popu z Tajwanu i Hongkongu, mieli swoja muzyke, piosenki o ich problemach a nie jakies nieprzekonywujace wyznania milosne blagiera z Aromatycznego Portu (czyli Hongkongu).

Do rzeczy - lubie muzyke, nie tylko chinska klasyczna, jazz, ale rowniez rock, i gdy okazalo sie, ze 17 stycznia w Fabryce Snow (Dream Factory), muzycznym klubie w Szanghaju, odbedzie sie koncert czterech zespolow nagrywajacych dla wytworni MaybeMars z Pekinu, w ramach Jur Festival, nie moglem odpuscic takiej okazji. Zabralem kamere, wsiadlem w takse, i wieczorem pojechalem na klubu. Przyznam szczerze, ze troche mi sie nie chcialo, bo pozno juz bylo, ale zmusilem sie.

I nie zaluje.

Koncert mial zaczac sie o 21:00, ale gwiazdy rocka lubia kazac na siebie czekac. Mialem troche problemu ze znalezieniem Fabryki, ale przyjazny ochroniarz wskazal mi droge. Kupilem bilet za cale Y80, wszedlem do klubu, bylem tam pierwszy raz, wiec nie do konca wiedzialem, gdzie jest sala. Bileterka pokazala schody, zszedlem, i od razu udzielila mi sie ta specyficzna atmosfera oczekiwania na dawke adrenaliny. Troche pokrecilem sie dokola sali, sporo bylo tam cudzoziemcow, przynajmniej polowa ze wszystkich zgromadzonych, zwykle takie imprezy przyciagaja wlasnie nie-Chinczykow. Skrajnym przykladem moze byc koncert Rolling Stones w Szanghaju, gdzie publicznosc w 90% stanowili cudzoziemcy.

Po chwili znalazlem sobie dobre miejsce na filmowanie, przy barierce kolo stanowiska ze stolem mikserskim. Mialem gdzie postawic kamere, nikt nie mogl przejsc mi przed nosem, wszystko bylo nad podwyzszeniu, scene widac bylo doskonale. Przyznam szczerze, ze wolalbym byc przy scenie, w tlumie, gdzie dzieje sie najwiecej i mozna zawsze sie pokolebac, ale nici wyszlyby z krecenia. Pozostalem zatem przy stole i czekalem, az sie zacznie.

Po dluzszej chwili oczekiwania wypelnionej najpierw jakims elektronicznym jazgotem, a potem strojeniem instrumentow, zaczela grac pierwsza kapela.

AV Okudo (AV 大久保) czyli AVO z Wuhanu w centralnych Chinach gra dosc lekkiego rocka, w ktorym slychac facynacje popem z Hongkongu, ale widac, ze chlopaki maja do niego zdrowy dystans, troche jak Quentin Tarantino w "Pulp Ficton" - specyficzna forma ale tresc odlotowa. Widownia sie rozruszala, muzyka rytmiczna, melodyjna, pod scena nawet zaczely sie "skoki do wody" 跳水, czyli delikwent skakal ze scena wprost na roztanczony tlum - zawsze szczesliwie zlapany, ale pewnie dlatego, ze w wiekszosci byli to cudzoziemcy...






Wybrane przeze mnnie i zaladowane na Youtube trzy utwory AVO znajdziesz tutaj: Playlista AVO

Po AVO na scene wszedl mlodzieniec w okularach, ktory w towarzystwie dwoch kumpli na klawiszach, i przy akompaniamencie elektronicznej muzyki spiewal psychodeliczne kawalki. To SNAPLINE, zespol zlozony z trzech studentow pekinskich uczelni technicznych - i kto mowi, ze inzynierowie nie maja talentu w sztuce...Mlodzian - Chen Xi 陈曦 - spiewal po angielsku, i to calkiem niezle, i choc muzyka Snapline w sumie jest dosc hermetyczna, to nie mozna im odmowic tworzenia specyficznej atmosfery. Tlum przy scenie nie skakal, ale wyraznie byl wsluchany. Snapline to zespol odkryty przez Martina Atkinsa, perkusiste Public Image Ltd. z USA, ktory zmobilizowal zespol do wydania pierwszej plyty, miksujac ja w Chicago.





Nie bede ukrywal, ze po dosc monotonnej muzyce Snapline wejscie na scene trzech przedstawicielek plci zenskiej, ktore od razu zrobily na mnie dobre wrazenie pijac piwsko prosto z butelek, zostalo dobrze przyjete przez widownie. To OURSELF BEHIND ME czyli OBM, zespol rowniez z Pekinu. Nie ma w Chinach w sumie zbyt wielu dziewczecych kapel rockowych, a spiewajace dziewczyny to zwykle papkowaty pop z poludnia. Te z Pekinu pokazaly jednak klase, i to nie tylko w piciu narodowego chinskiego piwa Qingdao 青岛啤酒 (chcialoby sie powiedziec, ze jest najlepsze na swiecie, ale kazdy wie, ze najlepszy jest Lezajski Full...), ale rowniez w wydobywaniu skocznych dzwiekow z gitar. Piwa nie tknela tylko perkusistka, moze prowadzila... Zespol zagral ciekawie, mnie skojarzyl sie z Velvet Underground. Caly zreszta koncert mial na celu promocje nowego albumu grupy, albumu wydanego przez wytwornie Maybe Mars 兵马司. Wytwornia zalozona i kierowana przez cudzoziemcow robi dobra robote, choc chinska spolecznosc rockowych fanow troche sie burzy, ze ich dobre kapele zostaly kupione przez zagraniczniakow...




Wiecej na Playliscie OBM.

Dobrze po polnocy, juz 18 stycznia, na scene wkroczyl w koncu gwozdz programu, czyli CARSICK CARS. Przez tlumek zgromadzony pod scena jakby przeszedl prad - i nie dziwie sie. Zespol w ogole mi wczesniej nie znany, wiec pelne zaskoczenie. Ich muzyke mozna okreslic jednym slowem: czad! Zhang Shouwang 张守望, lider, wokalista i gitarzysta zespolu rzeczywiscie wie, do czego sluzy gitara, i dal niezly pokaz swoich umiejetnosci. Kapela gra skocznie, ma wielka grupe fanow nie tylko w Chinach, ale tez budzi rosnace zainteresowanie poza granicami kraju. Carsick Cars wystepowali razem z Sonic Youth w Chinach, dawali koncerty w Europie, Zhang byl wielokrotnie w USA, a jego solowka podczas koncertu w Pekinie w marcu 2008 zostala uznana przez slawnego krytyka muzycznego Alexa Rossa z "New Yorkera" uznana za jedno z dziesieciu Najlepszych Wykonan Muzyki Klasycznej (!) Roku 2008; Ross uznal Shouwanga za "najbardziej utalentowanego muzyka jakiejkolwiek sceny".
Nie dziwie sie - Carsick Cars jest tez na moim topie.




Wiecej na Playliscie Carsick Cars.

Wiecej o Jue Festival i wykonawcach zaprezentowanych w jego ramach mozna przeczytac tutaj, a o wytworni Maybe Mars - tutaj.

17 stycznia 2009

Jazz zimą czyli Patti Austin w Szanghaju

Szanghaj, choc jest wielkim i w sumie bogatym miastem, ale trudno o nim powiedziec, ze lezy na bardzo uczeszczanych szlakach koncertowych najwiekszych gwiazd. Trafiaja tu niekiedy co bardziej znani artysci, ale raczej rzadko sa to gwiazdy z topu list przebojow. Mnie w sumie to nie przeszkadza, bo muzyke lubi sie albo nie, niezaleznie od tego, jak wysoko zostala ona wypromowana. Co do Chin, to po koncercie Rolling Stones dwa lata temu wydawalo sie juz, ze wszystko jest na dobrej drodze i ze gwiazdy pierwszej wielkosci (nawet, jesli sa juz przysiwialymi dinozaurami) w koncu zaczna odwiedzac Kraj Srodka. Ze Stonesami byl maly zgrzyt, bo lokalna cenzura nie pozwolila im zagrac kilku utworow (m.in. "Let's Spend the Night Together"), i nie znalazly sie one na chinskie edycji ich albumu "40 lizniec), no ale co kraj to obyczaj, chinczycy widocznie nie maja prawa spedzac nocy razem, bo uderzyloby to w polityke planowania rodziny (ktora zezwala na posiadanie tylko jednego dziecka) i pewnie moglo doprowadzic do wybuchu bomby demograficznej... W tym roku jednak sytuacja wrocila do "normy" - znow Chiny znalazly sie na liscie krajow niechetnych lekkiej muzie. Przyczyna byl bez watpienia wystep Bjork w marcu 2008, ktora w jednej z piosenek zaczela nawolywac do niepodleglosci pewnego duzego gorskiego rancho na zachodzie Ludowej Republiki. Cenzura dostala wowczas po lapach, ze nie zareagowala szybko i efektywnie, artysci musza podpisywac glejty, ze za kazde odstepstwo od ustalonego wczesniej i zaaprobowanego repertuaru beda ukarani odebraniem calosci wynagrodzenia. Niemniej w miedzyczasie zdazyly w Szanghaju zaspiewac Kyle Minogue i Avril Lavigne, wystapili rowniez George Benson i Al Jarreau, wiec moze po olimpiadzie i wszystkich innych wydarzeniach 2008 roku, powoli bedziemy mogli zobaczyc tutaj wiecej ciekawych artystow zagranicznych.

Ostatni tydzien minal w Szanghaju pod znakiem jazzu - w ramach Piatego Miedzynarodowego Tygodnia Jazzowego odbyla sie seria koncertow, ktorych glownymi gwiazdami byly Jazzy Queen - Jazzujace Krolowe. Krolowe byly trzy - niejaka Maria Cordero z Macao/Hongkongu (o ktorej nigdy wczesniej nie slyszalem, co oczywiscie o niczym nie swiadczy), Salena Jones (ponoc jedna z najwiekszych wokalistek jazzowych swiata) i Patti Austin - na ktorej koncercie mielismy okazje byc.

Patti Austin jest mi dosc dobrze znana dzieki fascynacji wczesnymi produkcjami Quincy Jonesa - albumem "Off the Wall" (z 1979) Michaela Jacksona i "Dude" (z 1981). Patti spiewala w duecie z Jacko na jego przelomowym albumie, potem wystapila rowniez z Georgem Bensonem. Byla dziewieciokrotnie nominowana do Grammy, by w koncu w zeszlym roku, w 35 rocznice swej kariery piosenkarskiej, dostac zasluzona nagrode w kategorii najlepszego jazzowego albumu wokalnego - za jej interpretacje standardow Gershwina. Patti w innych kregach znana jest rowniez ze zrzucenia prawie 70kg nadwagi dzieki operacji bypassu zoladka...

W kazdym razie w ostatnia srode dziewczyny wrocily wczesniej ze szkoly, szybki posilek, Mala M odrobila jeszcze lekcje, wsiadamy w taksowke i jedziemy. Godzina szczytu, taksowkarz zna miasto gorzej niz my, jezdzi na taksie zaledwie 3 tygodnie, czasu malo, droga daleka, bo mieszkamy na zachodzie miasta, a sala koncertowa jest na Pudongu 浦东, spozniamy sie wiec.

Dla informacji - Szanghaj jest podzielony na czesc zachodnia - Puxi 浦西 i wschodnia Pudong 浦东 - a dzieli go rzeka-matka Huangpu 黄浦江. Czesc zachodnia do stary Szanghaj, a wschodnia, to ten nowy - ktorego niezwykle szybki rozwoj nastapil po slawnej wizycie Deng Xiaopinga w 1992 roku. Niecale 20 lat budowy - od kompletnego zera. Gdy teraz patrzy sie na panorame Pudongu, las drapaczy chmur (w tym dwa budynki kraju w pierwszej dziesiatce najwyzszych swiata), az sie wierzyc nie chce, ze zbudowaly to - jak mawia pewien moj znajomy - male chinskie raczki... Kiedys napisze o tym wiecej, nie to jest tematem tego wpisu. W kazdym razie kazdy przejazd na Pudong zawsze budzi w nas emocje i podziw dla rozwoju tego kraju, stad ten wtret.

Dojezdzamy w koncu do szanghajskiego Orientalnego Centrum Sztuki 上海东方艺术中心, imponujacego budynku zaprojektowanego przez francuza Paula Andreu (ktory rowniez stworzyl projekty lotnisk w Szanghaju, Dubai's i De Gaulla w Paryzu) i wzniesionego w latach 2002-2004. Centrum ma rzeczywiscie niezwykla architekture, przypomina rozkwitajacy kwiat orchidei z piecioma platkami - salami koncertowymi. Dach budowli wylozony jest specjalnymi lampami, ktore zmieniaja kolor pod wplywem muzyki; sciany natomiast to pokryte metalem szklo, ktore filtruje i delikatnie rozprasza swiatlo, tak, ze granitowe podlogi Centrum wydaja sie lesnymi sciezkammi. Budowla rzeczywiscie na miare 21 wieku.

Umundurowana panienka grzecznie prosi, zebym zostawil plecak w szatni, bo z torbami i plecakami nie wolno wchodzic. Bylem na to przygotowany, ale w plecaku mam kamere, aparat, ide z ustronne miejsce gdzie mnie nikt nie widzi, zakladam plecam z przodu pod zimowa kurtke, wygladam teraz na zaawansowana ciaze lub oddanego swej pasji piwosza, wydymam jeszcze policzki, zeby twarz bardziej pasowala do tego brzusiska, przepuszczaja mnie...

Po chwili czekania w hallu i ogladania tego, co dzieje sie w srodku na jednym z wielu zawieszonych telebimow (obsluga nie pozwala na wejscie do sali spoznialskim podczas wykonywania utworow - i chwala im za to!) w koncu kapela konczy swoj pierwszy utwor, i wchodzimy. Miejsca mielismy jakies tam, ja widze, ze w pierwszym rzedzie na balkonie sa akurat trzy wolne, wiec pre tam i zajmujemy je. Ludzi w sumie malo, wolnych miejsc mnostwo. Sala spora, na 2000 widzow, my jestesmy na balkonie, widok swietny, jest nawet miejsce na nogi. Pisze o tym dlatego, ze roznie to bywa - kiedys polskie Autosany jezdzily po dzikich ostepach poludniowo-zachodnich Chin, a byly robione na specjalne zamowienie z dwoma rzedami siedzen wiecej. Nawet osoba sredniego wzrostu cierpiala podczas podrozy trwajacej dwa dni i jedna noc (z Kunmingu 昆明 do Xishuangbanna 西双版纳)

Na szczescie na poczatek zespol akompaniujacy Patti cos tam gral bez jej udzialu, wiec strata niewielka. Potem wkracza ona, i czaruje nas swoim glosem. Spiewa glownie standarty, widownia reaguje dosc chlodno, wiekszosc to chinczycy a oni niestety wychowali sie albo na piesniach chwalacych budowe socjalizmu i "Czerwone Slonce" (czyli Przewodniczacego Mao), albo na popie kantonskim, wiec standartow jazzowych nie znaja. Patti widac byla na to przygotowana, i ku zaskoczeniu wszystkich spiewa "Ksiezyc przedstawia moje serce" 月亮代表我的心 z repertuaru Teresy Teng.

Teresa Teng 邓丽君 to niezyjaca juz piosenkarka z Tajwanu, ktorej slodki i nostalgiczny glos znany jest kazdemu chinczykowi. Choc jej piosenki zabronione byly w Chinach ludowych, i tak docieraly wszedzie, ze az mowiono, iz za dnia slucha sie Deng Xiaopinga, a wieczorem - Teresy. To byla muzyka, ktora kradla serca chinczykom w latach 80tych i wywolywala tesknote za rodzinnymi stronami w Chinach kontynentalnych wsrod tych, ktorzy na skutek przegranej przez Kuomintang 国民党 wojny wewnetrznej uciekli w 1949 na Tajwan. Teresa marzyla o wystepie w ChRL, ale jej przedwczesna smierc w 1995 na atak astmy uniemozliwila spelnienie tego marzenia. Pamietam, jak chinscy pracownicy firmy, w ktorej wowczas bylem zatrudniony, chodzili zasmuceni odejsciem Teresy - jej muzyka towarzyszyla im w mlodosci, jej odejscie bylo jak pozegnanie z ta mlodoscia.

Koniec piosenki Teresy Teng Patti zaspiewala - ku radosci publicznosci - po chinsku. Calkowicie po chinsku zaspiewala rowniez piosenke T'chai Chin 蔡琴 "Niezapomniane" 忘不了, na ktora widownia zareagowala bardzo zywiolowo.


Kazdemu spodobalo sie popowe "Smoke Gets in Your Eyes" z repertuaru The Platters i "Say You Love Me", stary hit Patti z 1976 roku.

Mnie bardzo przypadla do gustu jej interpretacja "Satin Doll" Duke'a Ellingtona, Patti ma swietny glos, a gdzies tam w jej juz bardzo jazzowym glosie slychac echa dawnych funkowych rytmow z wczesnych przebojow.

Koncert byl niestety krotki, trwal w sumie troche ponad godzine, moze i dobrze, bo Mala M zaczela pod koniec przysypiac. Zreszta sympatyczna atmosfera i ciepelko bardzo nas rozleniwily i nie chcialo nam sie podnosic i wracac, ale w koncu zmusilismy sie, ba, nawet Duza M nie miala nic przeciw jezdzie metrem, ktore szybko zawiozlo nas na druga strone rzeki.

A muzyka Patti jeszcze nam gdzies w glowie brzmi...

11 grudnia 2008

Zimna Kraina Czarow...

Kilka tygodni temu na Sinoforum, na ktorym od czasu do czasu udzielam sie i ktore jest miejscem spotkan osob profesjonalnie i amatorsko zajmujacych sie Chinami, karolj9 zarekomendowal muzyke zespolu Cold Fairyland - Zimna Kraina Czarow 冷酷仙境. Z ciekawosci zajrzalem na strone zespolu, posluchalem ich muzyki i... bardzo mi sie ich tworczosc spodobala. Moze dlatego, ze jest tak inna od typowego tajwansko-ludowo-hongkongerskiego popu, jakim racza najczesciej tutejsze media, jest troche jakby z innego swiata; moze dlatego, ze zrobilo sie zimno, a ich muzyka tworzy klimat przypominajacy tutejsze zimowe wieczory. Moze dlatego w koncu, ze zespol jest wlasnie z Szanghaju, wiec nic dziwnego, ze jego muzyka tak dobrze wspolgra z klimatem tego miasta.

Zdjecie: Cold Fairyland prawie w komplecie - z przodu siedza Lin Di (z lewej) i Yaoyao, za Lin Di stoi Sun Jianfeng, gitarzysta, w futbolowce Seppo Lehto na basie, za nim Xi Jin'e na klawiszach; na perkusji nieznany mi uczen rytmicznej podpory zespolu, Li Jia, ktory poszedl wtedy po piwo...


Ich strona internetowa mile zaskoczyla - okazalo sie, ze zespol bedzie mial koncert w jednym z pubow na popularnej wsrod expatow ulicy barowej w Szanghaju. Zasadniczo nie lubie pubow, tamtejszej atmosfery, dymu, halasu, ale zadzwonilem do niejakiej Ms Chen, osoby poprzez ktora mozna skontaktowac sie z zespolem, z prosba o wiecej informacji o wystepie. Ms Chen powiedziala, ze pub jest jeszcze malo znany, przychodza tam glownie przyjaciele zespolu, nie ma tam typowych "bar flies" szukajacych na sile damskiego towarzystwa i odreagowujacych stres w pracy duza iloscia piwa i drinkow.

Pierwotnie planowalem kupic trzy albumy zespolu, ktore sa jeszcze w dystrybucji, ale szczerze mowiac nie bylem do konca pewien, czy w koncu trafie na ten koncert; idea byla taka, ze Ms Chen mialaby mi te albumy przyniesc. W koncu nie zadzwonilem do niej, a na koncercie zjawilem w ostatniej chwili, mocno spozniony...

Zreszta trudno byloby nazwac ten wystep jakims wielkim koncertem. W pubie, znajdujacym sie w samym srodku dawnej francuskiej enklawy (za starych dobrych czasow Francuzow bylo tu tylu, co kot naplakal, dominowali "biali" Rosjanie i chinska mafia, czerpiaca zyski z tylko tutaj legalnego handlu narkotykami) panowala luzna atmosfera, w srodku kilkanascie osob, glownie znajomi zespolu (jeden z nich zastapil nawet perkusiste w jednym utworze); do tego bardzo glosny stol graczy w kosci, ktorych halas nawet wspolgral z rytmem muzyki. Zastanawiam sie nawet, czy niektore z rytmow nie zostaly zainspirowane halasem mieszanych kostek Mahjonga 麻将...


Zespol sklada sie z szesciu osob. Frontwoman zespolu to Lin Di 林笛, nie tylko wokalistka swietnie grajaca na tradycyjnej lutni Pipa 琵琶, ale rowniez tworcza dusza grupy, ksztaltujaca jej muzyke i teksty. Dzieki niej muzyka zespolu zmienia sie z plyty na plyte, raz przypominajac folk rock z orientalnymi akcentami, a raz mroczne brzmienia w stylu Dead Can Dance. Lin Di grajac na lutni reprezentuje wschodnia estetyke, natomiast grajaca na wiolonczeli "Yaoyao" 摇摇 (formalnie nazywa sie Zhou Sheng'an 周圣安) dodaje do muzyki klasyczne zachodnie brzmienia, choc czuje sie silna inspiracje tworczoscia Yoyo Ma 马友友 (ktory notabene gral na sciezce dzwiekowej filmu Li Ang 李安 "Ukryty Smok Przyczajony Tygrys" 藏龙卧虎). Pozostali czlonkowie zespolu to zywiolowy perkusista Li Jia 李佳, nieco zagubiony gitarzysta Song Jianfeng 宋建丰, jego zona Xi Jin'e 奚近萼 grajaca na instrumentach klawiszowych, oraz jedyny cudzoziemiec w grupie, basista Seppo Lehto z Finlandii, prywatnie maz Lin Di.


Zespol gral nastrojowo, ma swoj klimat, nie chwyta sie tanich chwytow, nie probuje nachalnie nawiazywac kontaktu z publicznoscia. Pozwala muzyce naturalnie dotrzec do tych, ktorych wrazliwosc nastawiona jest na jej odbior. Jak przystalo na wizyte w pubie zamowilem piwo. Kelner byl nieco w konsternacji i probowal na sile - jak mi sie zdawalo (czesto sie zdarza, ze uczacy sie angielskiego Chinczycy wykorzystuja kazda okazje, by cwiczyc konwersacje) - rozmawiac ze mna po angielsku; dopiero potem wyjasnil, ze nie zna chinskiego, bo jest z Filipin. Biletow wstepu nie bylo. Po wystepie podszedlem do Lin Di, gratulujac wystepu i pytajac, kiedy bedzie mozna ich posluchac i obejrzec w bardziej odpowiadajacym ich muzyce venue. Lin Di powiedziala, ze ten wystep byl raczej proba przed czekajacymi ich koncertami - najpierw w Shenzhen na festiwalu rockowym, a potem w Hiszpanii. Zapytana, czy jest szansa, zeby zagrali w Polsce, odpowiedziala z zaklopotaniem, ze to nie od nich zalezy. Jesli znajdzie sie organizator, z pewnoscia chetnie odwiedza nadwislanski kraj. Jak dotad poza Chinami wystepowali tylko w Japonii, Finlandii i Holandii. Wystep w tym ostatnim kraju szczegolnie utkwil im w pamieci, jako ze odbyl sie w starym kosciele, w bardzo specjalnej atmosferze i szczegolnej akustyce. Powiedzialem Lin Di, ze spodziewalem sie bardziej jednorodnej stylowo muzyki, a tu okazalo sie, ze kazdy utwor byl inny - i klimatow Dead Can Dance bylo w sumie malo. Lin Di wyjasnila, ze kazda ich plyta jest inna, ze wciaz poszukuja, ze nie chca byc zaszufladkowani i kojarzeni z jednym tylko brzmieniem...


Byc moze kiedys wystapia w Polsce, czego karolowij9 serdecznie zycze...

Kanal zespolu na Youtube: Cold Fairyland and Lin Di